Ślad węglowy transportu wg ISO 14083

Emisje z łańcucha transportowego policzone zgodnie z ISO 14083 — dla transportu towarowego i pasażerskiego, we wszystkich gałęziach

Podejście Well-to-Wheel — liczymy zarówno spalanie paliwa, jak i emisje z jego wytworzenia

Wynik gotowy pod Scope 3 (kat. 4 i 9), CSRD, przetargi i wymagania nadawców

Wskaźniki emisji na tonokilometr i pasażerokilometr — porównywalne i audytowalne

Skonsultuj projekt śladu węglowego transportu.

+48 511 028 243 biuro@exergy.pl

Definicja

Czym jest ślad węglowy transportu wg ISO 14083?

Ślad węglowy transportu to łączna emisja gazów cieplarnianych powstająca w operacjach łańcucha transportowego — przewozie towarów lub pasażerów oraz obsłudze ładunku w węzłach (hubach) — wyrażona w ekwiwalencie CO₂ (CO₂e).

ISO 14083:2023 to międzynarodowa norma, która ujednolica sposób liczenia i raportowania tych emisji. Dzieli łańcuch transportowy na elementy (Transport Chain Elements) — poszczególne operacje przewozowe oraz operacje w hubach — i dla każdego z nich określa, jak zebrać dane i policzyć emisję. Norma zastąpiła europejski standard EN 16258 i jest spójna z GHG Protocol oraz ramami GLEC (Global Logistics Emissions Council).

Poniżej trzy filary, które odróżniają obliczenia zgodne z ISO 14083 od uproszczonych szacunków:

Well-to-Wheel

Liczymy pełny cykl energii: emisje z eksploatacji pojazdu (Tank-to-Wheel) oraz z wytworzenia i dostarczenia paliwa lub energii (Well-to-Tank). To pełniejszy obraz niż samo spalanie.

Łańcuch i huby

Norma obejmuje nie tylko przewóz, ale i operacje w węzłach: magazynach, terminalach, portach i centrach przeładunkowych. Łańcuch dzielimy na elementy i liczymy każdy z osobna.

Wszystkie gałęzie

Transport drogowy, kolejowy, morski, lotniczy, żegluga śródlądowa i rurociągi — towarowy i pasażerski. Wynik wyrażamy jako intensywność na tonokilometr lub pasażerokilometr.

Kiedy

Kiedy warto obliczyć ślad węglowy transportu?

Nadawcy i klienci pytają o emisje

Firmy raportujące Scope 3 potrzebują danych o emisjach od przewoźników, spedytorów i operatorów logistycznych.

CSRD i raportowanie ESG

Emisje transportu zasilają Scope 3 (kat. 4 i 9) oraz ujawnienia klimatyczne ESRS E1 w ramach CSRD.

Przetargi i wybór przewoźnika

CO₂e coraz częściej jest kryterium wyboru dostawcy usług transportowych i elementem oferty.

Dane wejściowe

Jakie dane są potrzebne?

ISO 14083 opiera się na danych aktywności dla każdego elementu łańcucha. Im lepsze dane pierwotne, tym dokładniejszy wynik — brakujące uzupełniamy wskaźnikami GLEC.

Transport drogowy

—Trasy i pokonane odległości

—Masa lub objętość przewożonego ładunku

—Typ i ładowność pojazdu, norma Euro

—Zużycie paliwa (jeśli dostępne)

—Stopień załadunku i puste przebiegi

Kolej, morze, lotniczy

—Relacje przewozowe i odległości

—Masa ładunku i typ jednostki (kontener, paleta)

—Rodzaj środka transportu i przewoźnik

—Zużycie energii lub paliwa środka transportu

—Odcinki dowozowe (pierwsza i ostatnia mila)

Węzły i huby

—Zużycie energii magazynów i terminali

—Liczba i masa obsłużonych przesyłek (przeładunki)

—Chłodzenie i sprzęt przeładunkowy

—Miks energetyczny obiektu (jeśli własny)

Proces

Jak wygląda współpraca z nami?

Dbamy o sprawną realizację projektu. Tak wygląda nasz proces:

0 – 1 tydzień

Start projektu

—Zatwierdzenie celu i granic łańcucha transportowego

—Spotkanie otwierające

2 – 4 tygodnie

Zbieranie danych

—Zbieranie danych o trasach i przewozach

—Weryfikacja zebranych danych

—Uzupełnienie luk wskaźnikami GLEC

2 – 3 tygodnie

Analiza i obliczenia

—Obliczenie emisji wg ISO 14083 (Well-to-Wheel)

—Analiza wyników i intensywności emisji

—Opracowanie raportu

1 tydzień

Raport i wdrożenie

—Prezentacja raportu

—Omówienie wyników i możliwości redukcji

Case study

Zobacz case study

Branża chemiczna

Ślad węglowy 1–3 z kalkulatorem

Jak firma z branży chemicznej policzyła emisje w Zakresach 1–3 (z transportem w Scope 3) i dostała narzędzie do samodzielnej pracy.

Przeczytaj case study →

Branża produkcyjna

Producent opakowań z tworzyw sztucznych

Jak producent opakowań poukładał cały temat klimatu — od śladu węglowego i strategii redukcji po raportowanie do wymagających klientów.

Przeczytaj case study →

Kontakt

Szukasz specjalisty od śladu węglowego transportu?

Skontaktuj się z nami. Zostaw kontakt, a nasz konsultant wróci z ofertą.

Wypełnij formularz

[wpforms id="455"]

Zobacz także

Usługa

Ślad węglowy produktu wg GHG Protocol

Emisje w cyklu życia produktu — od kołyski do bramy lub do grobu.

Usługa

Zgłoszenie i weryfikacja celów do SBTi

Cele redukcji emisji zgodne z nauką — łącznie ze Scope 3.

Przemysł

Strategia dekarbonizacji przedsiębiorstwa

Wyznaczenie i wdrożenie celów redukcji emisji, w tym z transportu.

FAQ

Najczęściej zadawane pytania

1. Czym jest ISO 14083 i kogo dotyczy?+

ISO 14083:2023 to międzynarodowa norma określająca, jak liczyć i raportować emisje gazów cieplarnianych z operacji łańcuchów transportowych — zarówno towarowych, jak i pasażerskich. Dotyczy przewoźników, spedytorów, operatorów logistycznych oraz nadawców (firm zlecających transport), którzy chcą znać i raportować emisje swoich przewozów.

2. Czym ISO 14083 różni się od EN 16258?+

ISO 14083 zastąpiła europejski standard EN 16258. Najważniejsze zmiany to pełne podejście Well-to-Wheel (uwzględnienie emisji z produkcji paliwa, a nie tylko z jego spalania), globalny zasięg oraz spójność z ramami GLEC i GHG Protocol. Dzięki temu wyniki są porównywalne między firmami i krajami.

3. Co oznacza podejście Well-to-Wheel?+

Well-to-Wheel (WTW) obejmuje dwa etapy: Tank-to-Wheel — emisje z eksploatacji pojazdu (spalanie paliwa, zużycie energii) oraz Well-to-Tank — emisje z wydobycia, produkcji i dystrybucji paliwa lub energii. Razem dają pełniejszy obraz wpływu transportu niż samo liczenie spalania.

4. Jakie dane są potrzebne do obliczeń?+

Dla każdego odcinka łańcucha: odległości i relacje przewozowe, masa lub objętość ładunku, rodzaj środka transportu, zużycie paliwa lub energii oraz stopień załadunku. Dla węzłów (magazynów, terminali) — zużycie energii i liczba obsłużonych przesyłek. Tam, gdzie brakuje danych pierwotnych, korzystamy z uznanych wskaźników GLEC.

5. Jak wynik ISO 14083 ma się do Scope 3 i CSRD?+

Emisje policzone wg ISO 14083 zasilają Zakres 3 (Scope 3) w GHG Protocol — kategorię 4 (transport i dystrybucja w górę łańcucha) oraz 9 (w dół łańcucha). Te same dane wykorzystuje się w ujawnieniach klimatycznych ESRS E1 w ramach CSRD oraz w raportowaniu do klientów i systemów typu CDP.

6. Czy liczycie transport własny i zlecany?+

Tak. Dla floty własnej opieramy się na danych pierwotnych (zużycie paliwa, przebiegi, ładunki). Dla transportu zlecanego zewnętrznym przewoźnikom pozyskujemy dane od nich lub — gdy nie są dostępne — modelujemy emisje na podstawie relacji, mas i typów środków transportu, korzystając z metodyki ISO 14083 i wskaźników GLEC.